Kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên mầm non module 25 ~ Quang Thanh

MODULE MN 25

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG LĨNH VỰC PHÁT TRIỂN THẨM MỸ

A.Giới thiệu tổng quan

Giáo dục thẩm mỹ trong trường mầm non là một trong năm lĩnh vực chủ yếu nhằm bước đầu hinh thành và phát triển ở trẻ những hiểu biết về kỹ năng cơ bản về thẩm mỹ đối với môi trường thiên nhiên với con người và xã hội . Giáo dục thẩm mỹ trong trường mầm non là tạo môi trường giáo dục thẩm mỹ phù hợp với trẻ lứa tuổi mầm non điều kiện cần thiết giúp trẻ cmr nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên và cuộc sống tác phẩm nghệ thuật thể hiện cảm xúc sáng tạo trong hoạt động âm nhạc ,tạo hình đặc biệt là tạo cho trẻ niềm yêu thích cảm hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật để đạt được mục tiêu giáo dục thẩm mỹ giáo viên áp dụng các phương pháp tổ chức hoạt động dạy học linh hoạt lấy trẻ làm trung tâm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ

B.Mục tiêu

Cung cấp một số kiến thức phương pháp câu hỏi gợi mở và đánh giá giúp người học tự tìm hiểu ,vận dụng thực hành vào các hoạt động giáo dục thẩm mỹ mục tiêu cụ thể

1/ Về kiến thức

- Nắm và hiểu rõ đặc điểm phát triển thẩm mỹ của trẻ mầm non

- Nắm chắc nội dung giáo dục thẩm mỹ trong chương trình giáo dục mầm non mới

- Biết nguyên lý cách thức ứng dụng phương thức dạy học tích cực vào tổ chức hoạt động học âm nhạc và hoạt động tạo hình cho trẻ

2/ Kỹ năng

Biết cách ứng dụng phương pháp dạy học tích cực một cách linh hoạt vào tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc và thẩm mỹ theo từng nội dung cụ thể

3/ Thái độ

Tiếp thu và phát huy tính tích cực , sáng tạo trong quá trình vận dụng kiến thức ,kỹ năng vào hoạt động chuyên môn , tránh tư duy lối mòn thụ động

- Coi việc ứng dụng các phương pháp mới là một hoạt động sư phạm thường xuyên nâng cao hiệu quả giáo dục và năng lực bản thân

C. Nội dung .

Hoạt động 1

Phân tích mục tiêu và các nội dung chính về giáo dục thẩm mỹ trong chương trình giáo dục mầm non (1tiết )

Nghiên cứu nội dung giáo dục thẩm mỹ trong chương trình giáo dục mầm non đã thực hiện nội dung này trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ em

* Mục tiêu giáo dục thẩm mỹ trong trường mầm non .

Nhà trẻ

- Có ý thức về bản thân , mạnh dạn giao tiếp với những người gần gũi.

- Có khả năng cảm nhận và biểu lộ cảm xúc với con người , sự vật gần gũi.

- Thực hiện được một số quy định đơn giản trong sinh hoạt.

- Thích nghe hát , hát và vận động theo nhạc ; thích vẽ , dán , xếp hình...

Mẫu giáo

- Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên ,cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật

- Có khả năng thể hịên cảm súc , sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc taọ hình

- Yêu thích hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật

* Nội dung giáo dục thẩm mỹ trong trường mầm non

Nhà trẻ

- Nghe hát , hát và vận động đơn giản theo nhạc : tùy lứa tuổi mà có những nội dung phù hợp . Đặc điểm lứa tuổi này là trẻ chưa biết nói hoặc mới đang tập nói , chưa hoàn chỉnh phát âm , tay chân còn yếu ớt, do đó đối với hoạt động âm nhạc thì chủ yếu cho trẻ nghe nhạc, nghe hát ; việc dạy trẻ hát thực chất chủ yếu là luyện phát âm cho trẻ và cho và cho trẻ làm quen với âm thanh , âm nhạc là chính. Đối với hoạt động tạo hình cũng vậy , chủ yêu cho trẻ xem tranh, di màu , xé mafgubn , xếp hình.

Mẫu giáo

- Cảm nhận và thể hiện cảm súc trước vẻ đẹp của thiên nhiên ,cuộc sống gần gũi xung quanh trẻ và trong các tác phẩm nghệ thuật

Một số kỹ năng trong hoạt động âm nhạc ( nghe hát vận động theo nhạc )và hoạt động tạo hình ( vé ,nặn ,xé ,cắt dán xếp hình )

- Thể hiện sự sáng tạo khi tham gia các hoạt động nghệ thuật (âm nhạc tạo hình )

Nội dung giáo dục theo độ tuổi được thể hiện cụ thể trong chương trình giáo dục mầm non mới được bộ giáo dục và đào tạo ban hành năm 2009.

Hoạt động 2

Tìm hiểu phương pháp dạy học tích cực trong tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non (2 tiết )

Đã nghiên cứu các tài liệu về phương pháp dạy hoạc tích cực trong dạy học mầm non đã từng sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để giá dục thẩm mỹ cho trẻ

Hoạt động 3.

Ứng dụng phương pháp dạy học tích cực vào tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm non ( 6 tiết )

Mỗi hoạt động giáo dục ở trường mầm non có những nét đậc trưng do vậy khi ứng dụng phương pháp dạy học tích cực vào mỗi hoạt động giáo dục có những yêu cầu riêng dựa vào hiểu biết và kinh nghiệm thực tiễn của bản thân vận dụng phương pháp dạy học tích cực khi tổ chức giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non .

Câu hỏi

Ứng dụng phương pháp dạy học tích cực trong lĩnh vực phát triển thẩm mỹ

1 : xác định nội dung phát triển thẩm mỹ

2 : Lựa chọn phương pháp dạy học thích hợp với nội dung phát triển thẩm mỹ

Thực hành phương pháp dạy học tích cực thích hợp với nội dung phát triển thẩm mỹ .

Trả lời :

Phương pháp dạy học tích cực trong lĩnh vực phát triển thẩm mỹ là.

Phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục mầm non nhằm phát huy mạnh mẽ hơn vai trò chủ thể của trẻ đẻ phát triển toàn diện nhân cách dưới sự hướng dẫn hợp lý của giáo viên tổ chức hoạt động dạy học tích cực là quá trình vận dụng phối hợp các phương pháp truyền thống đồng thời phát huy các phương pháp đó trong quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ một cáh hợp lý nhằm phát huy cao tính tích cực chủ động tư duy sáng tạo của trẻ hay nói cách khác trong giáo dục mầm non phương pháp dạy học tích cực không phải là một phương pháp cụ thể mà là một nhóm các phương pháp dạy học hướng tới hoạt động hóa tích cực hóa hoạt động nhận thức của trẻ

Từ đó cho thấy các hoạt động giáo dục phải lấy trẻ làm trung tâm mọi nội dung hình thức phải hướng vòa trẻ . Cụ thể ,trẻ phải được trực tiếp tham gia vào các hoạt động . Giáo viên cần khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào quá trình giáo dục một cách chủ động chứ khộng thụ động .Trẻ học qua chơi, qua khám phá tìm hiểu trải nghiệm bằng các giác quan ,tự học là chính trẻ được phép chọn góc chơi thảo luận với bạn : Sau đó trẻ tự tay sáng tạo ra sản phẩm qua các hoạt động .như vẽ ,nặn ,xây dựng ,cắt dán…mà giáo viên không can thiệp sâu cũng hư không được làm hộ trẻ. Vai trò của giáo viên chính là người tổ chức môi trường ,tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhằm phát huy hứng thú ,nhu cầu ,kinh nghiệm và mặt mạnh của từng trẻ .Giaos viên xác định chủ đề ,lên kế hoạch lồng ghép các hoạt động phù hợp với trình độ phát triển của mỗi trẻ cho trẻ tự trải nghiệm ,tìm hiểu khám ,phá nhận thức .

Học tích cực trong giáo dục mầm non được hiểu là trẻ được hoạt động với các hoạt động với các đồ vật ,đồ chơi cùng mối liên hệ với thực tế và con người trong môi trường gần gũi xung quanh đẻ hình thành nên những hiểu biết của bản thân

Học tích cực trong giáo dục mầm non gồm có năm thành phần

- Các vật liệu được sử dụng theo nhiều cách .

- Trẻ tìm hiểu thao tác ,kết hợp làm biến đổi các vật liệu một cách tự do ( sự thao tác )

- Trẻ tự lựa chọn những gì những gì trẻ muốn làm (sự lựa chọn )

- Trẻ mô tả những gì đang làm bằng chính ngôn ngữ của trẻ (ngôn ngữ )

- Người lớn khuyến khích trẻ nêu vấn đề ,giải quyết cca stinhf huống những biểu hiện tích cực của trẻ

- Trực tiếp hoạt động với đồ dùng ,đồ chơi .

- Tự giải quyết các vấn đề hoạc các tình huống đến cùng .

Phương pháp dạy học tích cực coi trọng việc tăng cường tổ chức các hoạt động của trẻ .

Trẻ phát triển tốt khi được tham gia hoạt động .Trẻ hoạt động càng tích cực thì sự phát triể của trẻ càng nhanh .Phương pháp dạy học tích cực trước hết lsf việc thông qua việc tổ chức các hoạt động cho trẻ . trẻ được cuốn hút vào các hoạt động được tự tìm tòi khám phá trải nghiệm để chiếm lĩnh các tri thức kĩ năng của cuộc sống .

Ví dụ :

Khi sử dụng phương pháp dạy học tích cực cho trẻ làm quen với bất cứ một chủ đề hay một nội dung nào đó giáo viên cần tổ chức các hoạt động phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ ở cùng độ tuổi và theo một trình tự sau

- Tổ chức các hoạt động quan sát tiếp súc với đối tượng nhiều lần bằng sự phối hợp các giác quan ( nghe ,nhìn .sờ , ngửi ,nếm ..)

Tổ chức cho trẻ thảo luận nó lên những hiểu biết về chủ đề hay đối tượng mà trẻ đã được hoạt động hay tiếp xúc trực tiếp .Qua đó hiểu biết của trẻ được củng cố , mở rộng chính xác hơn và tư duy ,ngôn ngữ của trẻ phát triển .

- Tổ chức cho trẻ thực hành thông qua các hoạt động vui chơi ,lao động ,vẽ ,nặn ,cắt ,dán …Nhờ đó những biểu tượng đã hoàn thành ở trẻ trở nên đầy ,đủ chính xác và sâu sắc hơn .Trẻ cũng được rèn luyện năng lực hành động giải quyết các tình huống đặt ra trong cuộc sống .

Ví dụ : khi cho trẻ mãu giáo 4 - 5 tuổi hoạt động theo chủ đề thực vật (các lá cây ) giáo viên tổ chức hệ thống các hoạt động như

- Cho trẻ đi dạo chơi xung quanh sân trường hoặc tham quan vườn cây ,công viên trẻ quan sát nhặt lá rơi và quan sát những lá đó từ đó trẻ thu được những hiểu biết có nhiều loại cây , lá cây có những chiếc lá đổi màu và rụng (giáo viên cùng tham gia với trẻ )

- Cho tẻ tiếp tục quan sát và thảo luận về đặc điểm của các lá cây ,trẻ sẽ hiểu biết về hình dạng thước ,màu sắc của các lá cây (giáo viên hướng dẫn trẻ )

- Cho trẻ so sánh các đặc điểm chung và riêng giống và khác nhau của các lá cây (giáo viên hướng dẫn trẻ )

- Tổ chức cho trẻ đo và đếm các lá cây (giáo viên và trẻ cùng hoạy động )

- Cho trẻ sắp xếp thành nhóm các lá cây theo các đặc điểm chung mà trẻ đã nhận biết được (giáo viên và trẻ cùng hoạt động )

- Gợi ý cho tẻ kể chuyện về các lá cây (trẻ tự kể giáo viên giúp đỡ )

- Tổ chức các hoạt động âm nhạc (cho trẻ hát về lá cây , cầm lá cây vận động múa hát ..) và chơi trò chơi về lá cây (giáo viên hướng dẫn trẻ )

- Tổ chức cho trẻ in những lá cây (giáo viên và trẻ cùng hoạy động )

- Trẻ vẽ các lá cây (trẻ tự hoạt động )

- Trẻ nặn các hình lá cây trẻ tự hoạt động )

- Tổ chức cho trẻ tạo ra hàng cây có lá hoặc tạo ra các bức tranh về cây có lá (giáo viên và trẻ cùng hoạy động v v v )

- Giáo viên nên tổ chức các hoạt động trên chung một thời gian nhất định có thể là 3 - 4 ngày tùy theo điều kiện của địa phương và khả năng của trẻ

1/ Một số lưu ý khi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc

Trả lời

- Xác định mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non đề ra các khu vực ,vùng miền khác nhau các mức độ khác nhau

các mục tiêu trẻ cần đạt như thích hát thích nghe nhạc , nghe hát và nhận ra những giai điệu khác nhau của bài hát bản nhạc biết vận động theo bản nhạc ,biết sử dụng dụng cụ âm nhạc đồ chơi để gõ theo tiết tấu của bài theo hướng dẫn của giáo viên

Giáo viên không kỳ vọng vào các mục tiêu như hát đúng và biết thể hiện sắc thái tình cảm bài hát

Nghe nhạc có chủ đích thường gặp khó khăn về trang thiết bị âm thanh ,ánh sáng đàn organ điện tử máy vi tính khả năng cuả giáo viên ,việc tổ chức cho trẻ nghe nhạc sẽ khó hấp dấn trẻ do vậy việc nghe nhạc cần bố trí một cách nhẹ nhàng với thờ lượng vừa phải ít hơn các nội dung khác cho trẻ nghe các bài hát ,hát ru của chính địa phương mình tốt nhất

- Khai thác hiệu quả đồ dùng đồ chơi nguyên vật liệu sẵn có

Việc tổ chức hoạt động âm nhạc trong giáo dục mầm non là vho trẻ làm quen và chơi với các hoạt động ca hát sử dụng các đò dùng đò chơi nguyên vật liệu sẵn có quen thuộc gần gũi với trẻ tạo cho trẻ thêm phần hứng thú tham gia hoạt động bởi các đồ dùng đò chơi đã được khai thác trong các trò chơi âm nhạc và gây bất ngờ cho trẻ lấp được các khoảng trống khi thiếu vắng các phương tiện

- Rất nhiều đồ dùng đồ chơi ,nguyên vật liệu quen thuộc có thể sử dụng vào các trò chơi âm nhạc như tre lứa hộp nhựa sắt tây ,thậm chí cả thìa đũa ….khi sử dụng giáo viên lưu ý nguyên tắc cơ bản không sử dụng sắc nhọn . độc hại ,không đảm bảo vệ sinh không tạo lên âm thanh ầm ĩ hỗn loạn

- Nhạc cụ làm một cách rất đơn giản ống tre lứa được cưa dài ,ngắn khác nhau , như hộp cát tông ,sắt tây đựng bánh kroj đã tạo lên tiếng kêu sinh động trong hoạt động âm nhạc

Giáo viên có thể sáng tạo ra các nhạc cụ từ những đồ dùng vật dụng tại địa phương mình

- Sắp đặt khu vực hoạt động âm nhạc

Giaos viên cùng trẻ bố trí khu vực hoạt động âm nhạc hài hòa nhẹ nhàng vẫn tạo cho trẻ có một không gian thuận lợi khuyến khích và tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động tích cực trải nghiệm nhũng cảm xúc tích cực vui tuiw qua các giai điệu llowif ca trò chơi âm nhạc giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn nói năng ứng sử lưu loát hơn ,giáo viên c hủ động cùng trẻ và phụ huynh xây dựng các đồ dùng ,đồ chơi âm nhạc tự làm bằng các nguyên liệu sẵn như phách ,xúc sắc khai thác nhạc cụ địa phương (kèn khèn sáo )

Các đồ dùng đồ chơi âm nhạc sắp xếp theo từng nhóm riêng đẹp mắt và thuận tiện khi giáo viên và trẻ lấy ra sử dụng

Đồ dùng trang phục cho hoạt động hát múa biểu diễn văn nghệ cần lưu ý giầu chất địa phương đậm đà bản sắc dân tộc

2/ Phương pháp tổ chức các nội dung hoạt động giáo dục âm nhạc

Trả lời.

* Dạy hát .

Chương chình giáo dục mầm non mới tạo sự linh hoạt rất mở trong sự lựa chọn bài hát giáo viên lựa chọn bài hát theo chủ đề vừa sức trẻ ,dạy trẻ một bài hát bài dân ca đơn giản nội dung phù hợp với trẻ

Khi hướng dẫn trẻ hát giáo viên cần giới thiệu tên bài hát tác giả ,nếu là dân ca ,hát ru thì giải thích đôn giản là bài hát có nhiều người sáng tác ,bài hát được sinh ra từ vùng miền nào đó

Giới thiệu nội dung và tính chất bài hát bằng từ ngữ hình ảnh gần gũi với trẻ giáo viên trò chuyện gợi mở để trẻ hiểu nội dung bài có thể sử dụng hình ảnh vật dụng để trẻ xem ,trẻ nghe giải thích từ khó có trong ca từ

Do vậy khi chọn dân ca giáo viên cần tìm hiểu kĩ trước khi dạy

Hát mẫu ,Giáo viên không đủ tự tin hát hay và đúng tốt nhất hát cùng với giai điệu của đàn hoặc mở đĩa dù khó khăn đến đâu giáo viên cũng phải luôn ý thức được việc cho trẻ nghe mẫu bài hát chính xác để trẻ cảm thụ được bài hát theo đúng nội dung tình cảm của bài cũng như từng cung bậc âm thanh của bài cho dù đo là bài hát đơn giản nhất

Trẻ học hát tiếp nối các cách dạy học hát truyền thống cách tốt nhất để trẻ hướng tới hát đúng bài là cho trẻ nghe và hát nhiề lần theo cô theo giai điệu của bài hát trên đàn organ hoặc băng đĩa trong quá trình cho trẻ hát theo băng đĩa hoặc giai điệu của đàn giáo viên lắng nghe để phát hiện trẻ hát sai phát âm sai giáo viên tập cho trẻ hát lại chỗ đó vài lần .

Ngoài việc lựa chọn các bài hát haoawcj nhạc của các nhạc sĩ chuyên nghiệp giáo viên có thể sáng tác đặt lời theo giai điệu của bài hát phải tuyệt đối tuân thủ nguền tắc về âm vực nội dung và đặc biệt là dấu giọng tránh mắc phai ai lầm khi hát liên thanh những biến âm hát lại

* Nghe nhạc nghe hát

Nghe các bài hát bản nhạc (sau đây gọi là nghe nhạc )để tổ chức một tiết mà nghe nhạc là hoạt động chủ đạo thì là khá mới mẻ khiến giáo viên không ít còn núng túng khi triển khai nội dung này .Để tổ chức hoạt đọng này giáo viên cần thực hiện

- Lựa chọn bài hát bản nhạc

Một bài hát mới hay đã quên thuộc cần được cân nhắc kỹ lưỡng nếu là bài hát mới chưa hề được nghe thì trẻ có hứng thú tò mò ,tuy nhiên nó cũng gây cho trẻ sự nhàm chán mất tập trung giáo viên cần lưu ý khi lựa chọn bài hát cho tẻ như sau

- Bài hát phù hợp với chủ đề lứa tuổi mà thực tế địa phương ,đọ dài của bài vừa phải

Không chọn các bài hát quá dài ,bài có tiết tấu giai điệu khó , bài hát có nội dung nói về chuyện yêu đương bạo lực lựa chọn các bài nghe trong một năm học khác nhau về nội dung hình thức và thể loại

- Lựa chọn hoạt động kết hợp

các hoạt nhằm hỗ trợ động ,bổ sung thêm cho việc tiếp cận ,tìm hiểu bài hát bản nhạc mà trẻ được nghe và giúp cho tiết hoạt động phòng phú hơn ,có thể dạy cho trẻ hát chính bài các cháu vừa dược nghe ,tổ chức trò chôi hướng vào nội dung của bài hoặc sử dụng làm nhạc nền cho trò chơi ,vận động theo bài hát bản nhạc đó .Phần mở rộng có thể cho trẻ nghe thêm một bài hát ,bản nhạc cùng thể loại cùng vùng miền hoặc khác thể loại .

Giáo viên cần xác định rõ mọi hoạt động kết hợp luôn hỗ trợ cho nội dung chính là nghe nhạc .

- Xây dựng hoạt động chi tiết

Giáo viên có thể vào bài một cách trực tiếp ,tức là chotrer nghe bài hát ngay . Giáo viên cũng có thể vào bài gián tiếp bằng cách gợi mở bài hát bằng lời ,bằng hình ảnh ,đồ dùng ,đồ vật ,thậm chí có thể xây dựng một tiểu phẩm nho nhỏ ,ngắn để hướng trẻ vào bài hát chuẩn bị được nghe .Vào bài bằng cách dán tiếp như vậy ,thêm vào các câu hỏi gợi mở sé kích thích trẻ suy nghĩ ,suy đoán thu hút vào các hoạt động tiếp theo .

Với mỗi bài hát ,ban nhạc cụ thể ,giáo viên chọn các hình thức cho trẻ tiếp cận như cô hát ,mở băng đĩa hoạc hình ,vừa hát vừa núa ,vận động .Ởlứa tuổi mầm non ,việc bắt trẻ ngồi ngay ngắn từ đầu đến cuối để nghe là không hợp lý bởi vì sức tập trung chú ý có chủ đích của trẻ có giới hạn về thời gian .Do đó ,toàn bộ tiết hoạt động chỉ lên lựa chọn thời điểm thích hợp để cho trẻ nghe chọn vẹn tác phẩm khoảng 2.3 lần .Còn lại .sau mỗi lần nghe hoặc thậm chí sau tung đoạn (nếu như bài hát có nhiều lời hoặc bản nhạc có độ dài đáng kể ),giáo viên lên dừng lại trò chuyện vời trẻ về bài .để trẻ tham gia vào những hoạt động cụ thể nào đó .Các hoạt động này đều phải có sự tính toán chuẩn bị từ trước và có những giả thiết sử lý tình huống ngoài chuẩn bị có thể bất ngờ xẩy ra trên lớp . Ví dụ như trong những lúc nghe giáo viên hát ,xem băng hình ,nhge đàn ,chơi trò chơi trên lớp trên máy tính thì trẻ có thể rất hứng thú với việc xem giáo viên vừa hát vừa biểu diễn và chạy lên cùng múa hát với giáo viên .Luacs đó giáo viên sẽ phải giành thời gian cho hoạt động đó nhiều hơn so với giaod án đề r a và có thể giảm thời gian hay cắt bớt đi hoạt động khác ,đồng thời mở rộng hình thức đó như thị phạm cho trẻ làm theo các động tác ,rồi cùng hát theo ..

- Tổ chức cho trẻ nghe nhạc

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi cho trẻ nghe nhạc sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ cảm nhận được bài tốt hơn .Lớp học được trang trí một vài thứ khác với mọi ngày ,có một vài đồ dùng ,vật dụng tranh ảnh phát họa nội dung bài ,giáo viên mặc trang phục phù hợp nếu có thể .Ví dụ như bài hát về dân ca miền núi ,đồng bằng ,dân ca các dân tộc …thì mặc giống hoặc moophongr cách ăn mặc của vùng miền ,dân tộc đó ,những bài hát về nghề nghiệp gì thì cũng vó thể mặc theo như vậy.

- Trong quá trình cho trẻ nghe nhạc ,tất cả các hoạt động đều phải được triển khai một cách liên hoàn , nhịp nhàng và linh hoạt .Giữa mỗi hoạt động nhỏ càn có sự lên kết hợp lý tránh nhàm chán đơn điệu tẻ nhạt .

Tất carc hình thức đều phải để âm lượng vừa phải không quá to ,nhỏ .khi giáo viên biểu diễn cần có khoảng cách không gian nhất định giữa giáo viên và trẻ để trẻ đủ tầm quan sát các động tác ,cử chỉ nét mặt của giáo viên

Gios viên không lên đưa hình thức hay nhất cho trẻ ngay từ đầu bởi sau đó trẻ khó có hứng thú nghe các hình thức khác kém hơn,cũng không lên tự hát từ đầu bởi nếu giáo viên không có giọng hát tố sẽ làm cho trẻ không cảm nhận được các hay của tác phẩm .

Sau đây là gợi ý một tiết tổ chức hoạt dộng nghe nhạc cho trẻ

Nghe hát : Cò lả (Dân ca bắc bộ)

Kêt hợp

- Trò chơi ghép tranh : Cánh đồng quê hương

- Làm quen tiết tấu của bài cỏ lả

1.yêu cầu

Cho trẻ làm quen với làn điệu dân ca bắc bộ: nhớ tên bài hát cò lả- dân ca bắc bộ : biết chú ý nghe nhạc, nghe hát.

2.chuẩn bị

- bức tranh cánh đồng lúa với những cánh cò chao lượn

- Mõ, phách, đàn ogran

- đĩa nhạc hòa tấu,đơn ca,tốp ca bài cò lả

- một chiếc mỏ dài bằng vật liệu cứng như bìa, ,giấy cát tông dán hoặc sơn màu đỏ có dây đeo vào tai hoặc qua đầu ,một túm lông làm đuôi bằng giấy hoặc bông ,vải trắng buộc phía sau .Những thứ này có thể dùng cho giáo viên hoặc cháu vào lúc thich hợp

- Khảng 11- 20 con cò nhỏ gọn gấp bằng giấy hoặc vật liệu khác .

3. Gợi ý tổ chức họat động

* Hoạt động 1: Trò chơi ghép tranh

Trò chơi có tên gọi cánh đồng quê hương .Hai bức tranh giống hệt nhau được chia thành các mảnh .Số lượng mảnh nhiều hay ít khó hay dễ tùy thuộc vào lứa tuổi và khả năng của tré .Các mảh có lam châm để dính được lên bảng . Các mảnh của bức traabh được đựng vào hai giỏ .Chia lớp thành hai nhóm . Hướng dẫn và làm hiệu lệnh cho trẻ lên ghép tranh trên bảng .Có thể dùng nhạc của các bài đã học để làm nền thêm phần sôi động .Hết nhạc thì tất cả dừng lại .Giaos viên nhận xét ,thưởng các chú cò cho trẻ .Sau đó hỏi gợi mở cho trẻ nhận xét về bức tranh và hướng vào bài nghe

* Hoạt động 2: Nghe nhạc

Trước tiên cho trẻ nghe đĩa hát đon ca bài cò lả một lần .Sau đó hỏi một vài trẻ nhận xét sau đó giáo viên giới thiệu đôi nét về bài hát : ”Là dân ca đồng bằng bắc bộ ,là điệu hát dân ca được nhiều người biết đến có giai điệu nhẹ nhàng ,êm ái ,nội dung bài hát nói về một số hình ảnh của nông thôn việt nam như con cò ,cửa phủ ,cánh đồng “

Tiếp theo giáo viên chơi giai điệu bài hát trên đàn organ.Nếu có khả năng thì có thể đọc tấu trên đàn .Sau đó đánh từng nhóm hai nốt hoặc năm nốt vài lần rồi gọi trẻ lên đánh lại giáo viên khích lệ ,trao thưởng những chú cò giấy cho trẻ. Lưu ý trò chơi mày chỉ giúp cho hoạt động thêm phong phú và trẻ biết giai điệu của bài chứ không nhằm mục đích dạy trẻ chơi đàn .Trò chơi này có thể kéo dài hay ngắn thời gian tùy thuộc vào khả năng của trẻ . Tiếp theo giáo viên vừa múa vừa hát cho trẻ nghe .Giaos viên luôn quan sát ,chú ý thái độ của trẻ .Bất cứ trẻ nào nuốn tham gia giáo viên cũng đều khích lệ và hướng cho trẻ cùng múa hát với mình .Sau đó mở nhạc hòa tấu .Trước đó gọi mọt vài trẻ xung phong lên vận động theo nhạc của bài cò lả .Giaos viên khích lệ trao thưởng cho trẻ .Cuối cùng cho trẻ xem video bài cò lả .

Hoạt động 3. Làm quen tiết tấu bài cò lả

Cò lả là điệu hát phổ biến ở hầu hết các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ .Mỗi địa phương hát có một số chi tiết khác nhau .Đặc biệt là một số ca sĩ chuyên nghiệp có khắc họa đậm nét hình ảnh cò bay qua những giai điệu luyến láy ,nhấn nhá .Tuy nhiên ,với trẻ chỉ cần tiếp cận với âm hình tiết tấu gỉản lượng .Để gõ tiết tấu này một cách dễ dàng ta chỉ cần vừa hát vừa gõ theo tiết tấu là được .Khi ter đã quen ,có thể gõ theo tiết tấu cả bài hát

Kết thúc tiết hoạt động ,mở bài cò lả ,cả cô và cháu có thể cùng hát theo .

* Vận động theo nhạc

Thể hiện sự vận động theo các phương tiện diễn tả âm nhạc (độ cao thấp ,nhanh chậm ,mạnh nhẹ …của âm thanh )bằng những động tác như lắc – gật đầu ,chay ,nhẩy ,dậm chân ,giơ – hạ tay ,chân …chính là sự vận động theo nhạc .

Cho trẻ vận động theo nhạc nhằm giúp trẻ cảm nhận và thể hện nhịp điệu âm nhạc bằng các vận động cơ thể phù hợp với nhịp điệu của các bài hát ,bản nhạc . Giúp trẻ có cơ hội thể hiện sự sáng tạo trong hoạt động âm nhạc .

Để tổ chức hoạt động này ,giáo viên thực hiện như sau ;

-Xác định nội dung lời ca của bài hát ; Căn cứ vào nội dung của bài ,giáo viên phát họa một số động tác vận động hợp lý và nhẹ nhàng ,có thể minh họa một số hình ảnh nào đó trong bài .

-Xác định tính chất của bài ,tốc độ ,( nhịp độ ) của bài : Điều này đặc biệt quan trọng vì các động tác vận động phải hài hòa ,phù hợp với giai điệu ,tiết tấu của bài hát .Một bài nhanh – vui không thể có những động tác chậm chạp; ngược lại một bài vừa phải - nhẹ nhàng không thể có những động tác hối hả được .

- Phần giáo dục phát triển vận động hỗ trợ tích cực cho hoạt động vận đọng theo nhạc .Giaos viên lựa ghọn các động tác để áp dụng vào một số bài có tính chất phù hợp

Giáo viên gho trẻ đứng thành vòng tròn ,vòng cung hoặc đội hình thể dục và giữ một khoảng cách nhất định giữa giáo viên và trẻ để có thể bao quát được trẻ và trẻ cũng dễ trheo dõi và làm theo động tác của giáo viên ……..

Điểm đáng chú ý ở đây là trong một tiết hoạt động âm nhạc thường mang tính sôi động giáo viên không nhất thiết phải thực hiện đầy đủ các nội dung trên và theo đúng trình tự mà có thể thực hiện một cách linh hoạt trên cơ sở kế hoahcj lâu dài ,tổng thể trong một kỳ , một năm, đẩm bảo tiếp cận được kết quả mong đợi như mục tiêu chương trình

* Hoạt động dạy học

Hoạt động giáo dục âm nhạc là hoạt động thường mang tính sôi động ,kích thích tích cực của trẻ - đây là yếu tố quan trọng việc sử dụng phương pháp tích cực dạy hoạc phù hợp với đặc thù bộ môn và có sự phối hợp nhịp nhàng giữa động và tĩnh giữa giai điệu êm dịu nhẹ nhàng với giai điệu sôi động vui tươi .

* Hoạt động âm nhạc mọi lúc mọi nơi

Trong điều kiện cho phép ,giáo viên cho trẻ hoạt động âm nhạc thông qua việc sử dụng nhạc làm nền ,làm hiệu lệnh hay trẻ múa hát trong những thời gian thchs hợp để giúp trẻ vừa được chơi vui vừa ôn luyện lại những bài hát trò chơi đã được học .

Biểu diễn văn nghệ theo chủ đề

Cuối mỗi chủ đề ,giáo viên khuyến khích trẻ thể hiện lại những bài hát ,điệu múa trò chơi ,bài thơ câu đố liên quan đến chủ đề đã học .Cô cùng tham gia với trẻ thức biểu diễn văn nghệ .Thời gian giành cho một chủ đề ngắn hơn thì chỉ cần tổ chức một lần là đủ

Lễ hội cho một năm học ở trường mầm non thường có

+ Ngày hội đến trường

+ Trung thu

+ Ngày nhà giáo Việt Nam 20 - 11

+ Tết và mùa xuân

+ Ngày quốc tế thiếu nhi 1 - 6

Ngoài ra còn có các ngày lễ hội quốc tế quốc gia .

Để tổ chức hoạt động biểu diễn văn nghệ trong lễ hội hiệu quả ,giáo viên chú ý một số điểm sau ;

+ Tiết mục : Nội dung phù hợp với chủ đề . Các hình thức đơn ca ,xong ca ,tốp ca múa phụ họa … xen ké hài hòa .Lưu ý phần mở màn ,phần kết và phần nhấn ( Cao trào) trong chương trình

+ Trang phục : Màu sắc lên tươi sáng ,có thể sặc sỡ .Hạn chế dùng gam màu ối ,xin bản sắc dân tộc .Đối với lứa tuổi mầm non ,trang phục cho trẻ tuyệt đối không hở hang ,trông rất phả cảm có thể không hở hết phần lưng ,không hở bụng , hở rốn . Trang phục phải phù hợp với nội dung của tiết mục biểu diễn

+ Đạo cụ âm thanh ánh sáng và các thiết bị khác :Khi xây dựng tiết mục văn nghệ , giáo viên cần lên kịch bản cụ thể , chi tiết kể cả việc phối hợp âm thanh ánh sáng và sử dụng đạo cụ thế nào . Trong điều kiện khó khăn , nhà trường tổ chức với quy mô nhỏ gọn nhưng vẫn tạo điều kiện cho tất cả trẻ đều tham gia

Hoạt động 4

Ứng dụng phương pháp dạy học tích cực vào tổ chức hoạt động giáo dục tạo hình cho trẻ ở trường mầm non ( 6 tiết )

1. Các bước cơ bản để tổ chức tốt hoạt động tạo hình

* Hướng dẫn trẻ quan sát

Chuẩn bị đồ dùng để trẻ quan sát

Chuẩn bị đồ dùng để quan sát : Đồ dùng ,đồ vật theo nội dung có thể là ảnh ,tranh , mô hình ,đồ vật hay sản phẩm tạo hình của cô giáo hoặc của trẻ . Cần lưu ý :

+ Đồ dùng ,đồ vật cho trẻ quan sát cần đẹp ,điển hình ,không nên quá nhiều ,mà tập trung vào (kiến thức nổi bật ) và các phương pháp hướng dẫn như : Hình dáng ,đường nét , sắp xếp , bố cục hay màu sắc .Tuy nhiên lên có đồ dùng hoặc đồ vật để trẻ so sánh , ra sự giống nhau và khác nhau của các thể hiện qua các hình ảnh ,cách sắp xếp hoặc cách vẽ màu ,nhằm gợi ý , khích lệ trẻ tạo hình khác theo ý thích của mình ( Không giống nhau )

+ Trình bầy đồ dùng khi cho trẻ quan sát cần lưu ý :

- Gía , reo , ặt vừa tầm nhìn của trẻ (tránh xa quá )

- Giới thiệu theo đôn vị kiến thức (lần lượt theo trình tự bài học ) hoặc trình tự trình bầy cùng một lúc ( đối với bài cần có sự so sánh ,tổng hợp )

- Xắp dùng cần thoáng dễ nhìn ,thể hiện rõ bố cục – giữa tranh ,ảnh to ,ảnh nhỏ ,mà đậm nhạt đan xen để trẻ dễ nhìn .

- Hướng dẫn trẻ quan sát cần chú ý

+ Mục đích của quan sát không những để trẻ hiểu mà còn cảm thụ vẻ đẹp của đối tượng

- Hướng dẫn trẻ quan sát từ bao quát đến chi tiết – từ cái lớn trước ( cái chung mang tính tổng thể ,sau đó mới đến bộ phận ,chi tiết để nắm đưuọc cấu trúc của đối tượng :hình dáng chung , các bộ phận ,màu sắc … thể hiện :

+ Từ hình

Dáng chung với vẽ mẫu ,vẽ trang trí

+ Từ các hình ảnh chính và sắp xếp hình ảnh của đề tài ( mới vẽ tranh )

- Gợi ý trẻ quan sát bằng các câu hỏi sát nội dung . vừa tầm ,tránh dùng từ khó hoặc mang tính chuyên môn như : Bố cục ,luật xa gần …

- Tạo điều kiện cho trẻ so sánh ,giúp chúng nhận ra đặc điểm của đối tượng ( to nhỏ cao thấp …)

Liên hệ với cuộc sống nhằm cung cấp thêm cho trẻ những hiểu birts hơn có liên quan đến đối tượng

- Tạo điều kiện cho trẻ trực tiếp tiếp xúc với sự vật ,đồ vật như : Quan sát sờ nắn ,ngửi ,nếm . nghe rồi nêu nhận xét và nói về đối tượng trước khi tạo hình .Để quá trình nhận thức xâu sắc hơn ,giáo viên yêu cầu trẻ nêu đặc điểm hoặc giải thích ,giảng giải ,lý giải vì sao lại nhận xét như vậy .Cần tận dụng khung cảnh của xung quanh gần gũi với trẻ : Thôn ,xóm vườn trường …cho trẻ quan sát ,nhận xét giúp trẻ hiểu thêm về thế giới thiên nhiên ,làm giầu cảm xúc cho trẻ .

- Khi cho trẻ quan sát giáo viên không nên nói nhiều ,nói hộ trẻ mà để trẻ tự xem , quan sát nhận xét và nêu lên sự vật hiện tượng trẻ đang quan sát .Giaos viên sử dụng các câu hỏi gợi ý nhằm hướng sự chú ý của trẻ vào những điểm cần cho trẻ quan sát

- Hệ thống câu hỏi khi cho trẻ quan sát phải hướng tới vẻ đẹp ,hình dáng ,màu sắc tổng thể của đối tượng đó .

* Hướng dãn trẻ cách vẽ ,nặn , xé dán ,xếp hình

- Hướng dẫn chung

- Khi trẻ quan sát và nhận biết được đối tượng sau đó giáo viên hướng dẫn trẻ thực hành . Hướng dẫn trẻ thực hành cũng xuất phát từ bao quát đến chi tiết – từ hình mảng sau đến bộ phận , chi tiết .Thường tiến hành như sau :

- Trẻ cùng cô giáo trao đổi cách làm ,cùng tham gia làm mẫu hay thực hiện các động tác quen thuộc để nhắc lại .

Lưu ý :

Sử dụng giấy : dựa vào cấu trúc của điối tượng yêu cầu trẻ thực hiện trên nền giấy để ngang hay để dọc cho hợp lý .

Ví dụ : Với chân dung ,lọ hoa … nên để giấy dọc ,với phong cảnh vẽ trên giấy để ngang dễ vẽ hình và cảnh rộng hơn

Vẽ ,xé dán , nặn các bộ phận lón trước xao cho vừa ,tránh to hay nhỏ quá .

Tìm các chi tiết cho đối tượng sau .Có thể tìm thêm các hình ảnh phụ xao cho sát nội dung ,đồng thời tạo cho sản phẩm đa dạng ,phong phú hơn .

- Hướng dẫn trẻ thực hành .

Muốn có sản phẩm đẹp hợp nội dung ,giáo viên quan sát khi trẻ thực hành để gợi ý , bổ xung sao cho phù hợp với nội dung và bố cục của mỗi bài ,với khả năng cảm nhận của từng trẻ ,không nên áp đặt .không chung chung như vậy sản phẩm của trẻ sẽ đa dạng phong phú tuy cùng một đề tài

+ Với cách dùng màu .

Với vẽ , xé dán ,nặn : Nên cho trẻ dùng màu tự do ,không nhất thiết nước ,nước phải là màu xanh nước biển ;Lá phải là màu xanh lá cây … nên cho trẻ biết nếu lá là màu xanh non – đây là mùa xuân ,màu xanh đậm – cây mùa hè ; màu vàng – cây mùa thu ; màu cam hay đỏ - cây mùa đông …

Màu cần có đậm có nhạt : Các màu khác nhau lại có đậm nhạt khác nhau sẽ làm cho sản phẩm rực rỡ ,đó là điều trẻ thích thú

+ Vé màu vào hình cần hướng dẫn trẻ ;

Vẽ màu xung quanh trước ở dữa sau

Vẽ màu sát nét vẽ

Vẽ kín hình

Có màu đậm màu nhạc

* Dựa vào màu của hình vẽ trước để tìm màu tiếp sau ở hình bên cạnh cách hướng dẫn trên tạo cho trẻ nếp nghĩ để lựa chọn màu trước khi vẽ

*Tổ chức đánh giá sản phẩm của trẻ

Tổ chức đánh giá sản phẩm cho trẻ luôn là cuối của một hoạt động tạo hình hoạt động này được tổ chức trong giờ học hay là trong các góc , trong hoạt động tại các thời điểm trong ngày khác . Giaos viên hay ngaị tổ chức đánh giá sản phẩm hay qua loa ,đại khái chính vì vậy ,giáo vien cần rõ mục đích và biết cách tổ chức đánh gia sản phẩm .

- Đánh giá sản phẩm tạo hình của trẻ nhằm :

- Nhìn lại kết quả hướng dẫn của cô bổ xung cho các bài tiếp theo .

+Nhìn thấy được khả năng tiếp nhận của trẻ :

- Mức độ lĩnh hội kiến thức (tốt ,khá ,trung ,bình .chưa đạt yêu cầu

- Khả năng sáng tạo ( khác sự hướng dẫn của cô) và cảm nhận của trẻ .

- Tổ chức đánh giá sản phẩm .

+ Tổ chức đánh giá sản phẩm cần trình bầy khoa học ,thể hiện ở :

- Trình bầy đẹp có trọng tâm theo ý của cô giáo như xếp ,dán các sản phẩm theo thứ tự : Đẹp ,khá ,đạt hoặc chưa đạt yêu cầu

- Sắp xếp ,dán sản phẩm vừa tầm nhìn của trẻ . Có thể : dán lên bảng lớp ….

+ Gợi ý cho trẻ nhận xét ,chọn ra sản phẩm đẹp theo ý thích của mình ví dụ :

( rõ đủ các bộ phận )

- Hình dáng ( động ,phù hợp với hoạt động :đi đứng chạy

+ Sắp xếp hình trong tờ giấy ( vẽ ,xé ,đán : Vừa ,to ,nhỏ,cân đối ,lẹch …)

+ Xếp hình nặn thành đề tài

+ Có thêm hình ảnh khác phù hợp với nội dung

+ Màu sắc tự do tươi sáng

+ Dụa vào sự chuẩn bị của nình , cộng với nhận xêt của trẻ ( có những ý mới khác với ý định của cô ) cô giáo điều chỉnh và đề ra nhận xét chung về kết quả tạo hình của lớp

+ Khên ngợi ,động viên trẻ có sản phẩm đẹp và nhưng trẻ tiến bộ :

Tổ chức đánh giá sản phẩm của trẻ chủ yếu nên động viên ,khích lệ để tất cả trẻ đều phấn khởi trước những sản phẩm mà mìh làm ra .

Như vậy , đểxác định nội dung , lựa chọn nguyên vật liệu nào cho hoạt động nào giáo viên cần xác định 3 yếu tố trên . Đây là sự khác biệt lớn nhất mà chương trình giáo dục mầm non mới mang lại cho giáo viên sự chủ động và phát huy mạnh khả năng của trẻ , sự sáng tạo của giáo viên khi thực hiện chương trình . Tạo hình là một hoạt động đặc trưng , là " mảnh đất màu mỡ " để giáo viên phát huy sự chủ động , sáng tạo của mình . Với một đề tài nhưng có nhiều cách tổ chức giờ học tạo hình , tùy vào điều kiện và nhu cầu của trẻ cũng như mục đích của giáo viên có thể lựa chọn hình thức , chất liệu để tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ.

Ví dụ : trong chủ đề gia đình.

Cho trẻ vẽ chân dung mẹ bằng màu nước khi trẻ của lớp biết cách sử dụng bút lông , màu nước trước đó và lớp phải có màu nước.

Cho trẻ vẽ chân dung mẹ trên nhiều chất liệu : vẽ chân dung mẹ trên nền tranh đất, vẽ trên chất liệu vải bố , lớp có vải và khung để căng vải cho trẻ vẽ.

Cho trẻ vẽ chân dung mẹ bằng bút sáp trên giấy A3, A4 , hoặc bằng 1/2 khổ giấy A4 khi ở lớp chỉ có giấy A4 và bút sáp

Cho trẻ vẽ chân dung mẹ với chất liệu bút sáp và làm tóc cho mẹ bằng giấy màu và làm áo cho mẹ bằng vải.

Như vậy chỉ với một đề tài chung với nguyên vật liệu có sẵn thì giáo viên lựa chọn và hướng dẫn trẻ thực hiện sao cho phù hộp với khả năng , hứng thú của trẻ , phù hợp với thực tiễn của lớp đẻ lựa chọn nguyên vật liệu cũng như cách thức tổ chức giờ tạo hình hiệu quả.

Các bước cơ bản để xác định nội dung tổ chức hoạt động tạo hình

- Lựa chọn nội dung kỹ năng cần rèn luyện cho trẻ.

- Nắm bắt trình độ , khả năng của trẻ .

- Tìm kiếm nguyên vật liệu để chuyển tải nội dung.

Các bước này cần được thực hiện đồng thời, không nên thực hiện xong bước này rồi mới thực hiện bước tiếp theo. Vì các bước này có mối quan hệ mật thiết , tác động tương hỗ , hỗ trợ cho nhau... có khi có nguyên liệu thì tạo ra nội dung , hoặc cả nội dung mới tìm nguyên liệu hoặc vì trình độ của trẻ còn hạn chế trong lĩnh vực nào thì giáo viên tìm nội dung để giúp trẻ phát triể lĩnh vực đó. Nắm bắt được trình độ của học sinh thì sẽ biết phải rèn luyện kỹ năng và chọn nội dung nào để rèn luyện kỹ năng tạo hình đó cho trẻ tiếp theo , tạo thành vòng tròn đồng tâm phát triển ( các kỹ năng cần cung cấp từ dễ đến kho : cầm bút , vẽ nét , tô màu , bố cục luật xa gần ...)Ngược lại , nếu không có nguyên vật liệu này thì thay thế bằng nguyên vật liệu khác hoặc thay đồi nội dung kỹ năng sao cho vẫn đạt được mục đích của lĩnh vực phát triển thẩm mĩ và vẫn có đủ đồ dùng học liệu để cho trẻ được thực hành , trau dồi các kỹ năng tạo hình.

Ví dụ 1 : " Những con vật ngộ nghĩnh.

Giáo viên xác định kỹ năng tạo hình trong chủ đề này là : Cho trẻ làm quen với bút lông , màu nước , nhưng vì cơ sở vật chất , khó khăn , lớp chỉ có màu sáp : chưa có màu nước , vậy có nên chọn nội dung rèn kỹ năng này không?

Tất nhiên là chúng ta cho trẻ làm quen với chất liệu này vào dịp khác ( Điều này có nghĩa là chúng ta phải thay đổi nội dung kỹ năng cần rèn trong chủ điểm và thay thế một kỹ năng khác như nặn kỹ năng , vuốt , véo , vẽ , lăn tròn , xoay dọc qua việc nặn các con vật ngộ nghĩnh hoặc nặn các loại thức ăn mà con vật thích ăn : con khỉ ăn chuối , con voi ăn mía , con gà ăn giun , con chó ăn khẩu xương ...) Tuy nhiên , với những nơi ít kinh phí nhưng giáo viên vẫn muốn mở rộng các chất liệu sử dụng trong tạo hình thì giáo viên có thể thay thế màu nước bằng các chất liệu khác nhau như : Dùng vôi làm màu trắng , dùng than củi thành màu đen , dùng phẩm hoa hiên thành màu đỏ, bút lông thì giáo viên dùng đót , dùng tóc , dùng lông gà để tạo thành .

Vì mục đích là cho trẻ làm quen với bút lông và màu nước thì các chất liệu trên đều có thể sử dụng , thay thế được.

Ví dụ 2 : Trong khi dạo chơi , giáo viên và trẻ nhìn thấy trên đường có rất nhiều rơm , vậy thì rơm có thể làm được rất nhiều thứ như : làm chổi quét nhà , làm cây xanh , làm ngôi nhà , làm cuộn dây , làm búp bê , làm váy , làm ổ chim , làm quả bóng , làm bù nhìn , làm con chim , làm con cá , làm mũ , làm trang phục ,... Khi đó , giáo viên và học sinh cùng mang rơm về lớp . Giao viên lúc này sẽ xác định trình độ của học sinh để lựa chọn nội dung . Nếu trẻ chưa có kỹ năng thì cho trẻ làm mái nhà bằng rơm , làm bóng , làm váy cho búp bê . Nếu kỹ năng của trẻ tốt hjown về cuối năm thì cho trẻ làm con chim , con cá ...

Như vậy , trong tình huống trên thì khi có nhiên liệu , giáo viên xác định trình độ của học sinh để lựa chọn nội dung , rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ.

Ví dụ 3 : Đề tài thuyền và biển

Nếu trình độ của trẻ còn hạn chế thì giáo viên cho trẻ dán thuyền trên biển , nếu trẻ của lớp đã có kỹ năng tốt vẽ nhưng còn yếu về kỹ năng cắt dán thì giáo viên có thể lựa chgojn đề tài : Cắt dán thuyền trên biển để rèn luyện thêm kỹ năng này cho trẻ . Trong khi đó , lớp mẫu giáo cùng ở trong trường lại không chọn cùng đề tài vẽ vì học sinh lớp đó còn yếu kỹ năng vẽ.

Nói như vậy không phải là giáo viên thích chọn loại hình nào để dạy cũng được . Việc xác định nội dung để rèn luyện trẻ trong hoạt động học được chú trọng hơn về những kỹ năng trẻ còn yếu , còn hạn chế ,. Những kỹ năng khác vẫn được củng cố , rèn luyện , ở mọi lúc mọi nơi , trong hoạt động vui chơi , hoạt động ngoài trời , các hoạt động khác , hoạt động chiều , hoạt động đón trẻ.

* Cách tổ chức hoạt động tạo hình

- Phương pháp : Không thay đổi nhiều phương pháp cải cách.

Phương pháp chủ yếu của tạo hình là trực quan , quan sát , thực hành .

Các phương pháp được sử dụng đồng thời trong tiến trình tổ chức hoạt động học tạo hình . Các phương pháp bổ trợ cho nhau , không đứng riêng mà có quan hệ khăng khít , biện chứng cho nhau.

Giáo viên cần dành nhiều thời gian đẻ trẻ được thực hành , rèn luyện các kỹ năng .

-Về trình độ các bước lên lớp : Đảm bảo 4 bước

Bước 1 : Hướng trẻ tới đối tượng , gợi mở, tạo hứng thú bằng các hình thức : quan sát , đàm thoại , xem tranh hoặc đò dùng , đồ chơi đẻ cho trẻ nhận ra vẻ đẹp riêng biệt của màu sắc , hình dáng , cấu trúc hoặc bố cục của đồ vật , con vật đó.

Bước 2 : Trẻ cùng cô trao đổi cách làm , cùng tham gia làm mẫu hay thực hiện các động tác quen thuộc để nhắc lại.

Bước 3 : Trẻ thực hiện hoạt động trên nguyên liệu để tạo sản phẩm . Giáo viên hướng dẫn chi tiết để trẻ thực hiện nhiệm vụ hoặc trẻ tự sáng tạo.

Bước 4 : Cô tooer chức cho trẻ nhận xét sản phẩm , lựa chọn những sản phẩm của bạn , của mình tạo ra.

Ví dụ 1: Tổ chức hoạt động học : Xếp , dán chú voi con ( Chủ đề : Thế giới động vật)

Bước 1 Gây hứng thú , hướng trẻ tới đội tượng quan tâm của hoạt động (thời gian từ 1 – 2 phút)

Cho trẻ chơi vận động "Chú voi con " vừa chơi vừa đọc bài đông dao : " Con vỏi con voi " và đàm thoại với trẻ ( Hệ thống câu hỏi chủ yếu là giúp trẻ nhớ lại kiến thức , hiểu biết của trẻ về con voi để phục vụ cho hoạt động trọng tâm , tránh lan man , mở rộng quá nhiều , dễ làm giờ học nặng nề , kéo dài)

+ Các con vừa đọc bài đồng dao nói về con gì ? ( con voi )

+ Con voi có hình dáng như thế nào ? ai nói đặc điểm hình dáng của chú voi ? (Nhấn mạnh về cấu tạo 3 phần : Đầu mình và thân)

+ Con voi sống ở đâu?

_ Quan sát trnh chú voi con với hệ thống câu hỏi :

+ Chú voi con ở trong tranh được làm bằng chất liệu gì?

+ Cô dùng giấy màu gì để tạo thành hình ảnh chú voi con ?

+ Trong tranh chú voi con đang làm gì?

+ Tại sao bức tranh này cô lại để giấy nằm ngang?

Bước 2 : Làm mẫu hoặc gợi ý cách làm cho trẻ

+ Để tạo thành chú voi con , chúng mình phải làm gì ? ( trẻ có thể nói theo ý hiểu của trẻ)

+ Cô làm mẫu nếu trẻ chưa biết cách hoặc cho trẻ nhắc lại cách làm và cô làm theo sự hướng dẫn của trẻ.

Ví dụ :

+ Muốn dán được chú voi con cô cần làm gì ? ( chọn giấy và chọn các chgi tiết )

Cô cho một trẻ nên đặt giấy nền , một trẻ lên chọn chi tiết ( đầu , mình , chân và các chi tiết phụ khác trên mặt voi : tai voi , mắt voi ).

+ Tiếp theo cô sẽ làm gì ? ( xếp thử trên giấy ) Cô làm theo trẻ ( ở khâu này giáo viên có thể cho một trẻ lên xếp thử , tuy nhiên giáo viên cũng có thể thực hiện luôn).

+ Sau khi xếp được hình chú voi , cô làm gì ? (giáo viên cùng trẻ nhắc lại kỹ năng dán hình).

+ Để bức tranh thêm đẹp , cô có thể vẽ thêm các chi tiết khác như : vẽ ông mặt trời khi chú voi đang đi chơi hoặc vẽ thêm dòng suối khi voi đang uống nước...

Lưu ý : Giáo viên không nên nói nhiều , vì trẻ mẫu giáo lớn nên vốn từ khả năng diễn đạt của trẻ khá hơn so với mọi lứa tuổi , những nội dung trẻ có thể thực hiện thì giáo viên nên để trẻ thực hiện thay cô . Đây là một điểm mới trong hình thức tổ chức giáo dục trẻ . Không nhất thiết là trong bước làm mẫu , giáo viên phải làm tất cả quy trình để tạo ra sản phẩm mà có thể cho trẻ tham gia cùng ( nếu trẻ thực hiện tốt vai trò làm mẫu cùng cô giáo ).

Bước 3 : Trẻ thực hiện ( trong bước này , giáo viên cho trẻ về nhóm để thực hiện bài học ). Giáo viên có thể cho trẻ thực hiện cá nhân ( Mỗi trẻ làm một bài riêng biệt ) nhưng cũng có thể thực hiện theo nhóm : nhóm nhỏ ( 2 trẻ cùng làm một treanh , mỗi trẻ dán một con trên cùng một bức tranh ) hoặc nhóm lớn ( từ 3 trẻ trở lên cùng làm một tranh , có khổ giấy lớn ,tùy thuộc vào ý tưởng của trẻ hoặc kế hoạch của cô : cùng làm một đàn voi vui chơi dưới ánh nắng mặt trời ).

Khi trẻ thực hiện , cô giáo không làm hộ trẻ , quan sát và giúp đỡ trẻ kịp thời , động viên trẻ đúng lúc và gợi ý thêm cách thức thực hiện để trẻ hoàn thành sanbr phẩm.

Lưu ý : Giáo viên khi gợi ý cho trẻ cần nói to vừa phải , không làm ảnh hưởng đến trẻ khác.

Bước 4 : Tổ chức đánh giá sản phẩm

Giáo viên cho trẻ treo tranh hoặc để tranh trẻ vào một khu vực trong lớp sao cho không để quá thấp , không để quá cao , vừa tầm nhìn với trẻ. Đằng sau các tranh của trẻ không quá nhiều hình ảnh, chi tiết , làm rối mắt . Cần để ở khu vực làm nổi bật tranh của trẻ . ( Có thể treo trên giá tranh hoặc có một tấm phông che các mảng trang trí trên tường để trẻ tập trung tri giác vào các bức tranh của mình và của bạn).

Trong bước này , giáo viên cần cho trẻ một khoảng thời gian nhất định để trẻ ngắm nhìn , xem tranh và có thể nói chuyện với nhau về bức tranh nào đó. Giáo viên gợi mở để trẻ cùng ngăm nhìn và phát triển cảm nghĩ của mình.

3) Tổ chức hoạt động tạo hình ở mọi nơi mọi lúc

Hoạt động tạo hình là một hoạt động hấp dẫn bởi nhiều yếu tố và hoạt động này hiện hữu trong rất nhiều các hoạt động trong ngày của trẻ

* Hoạt động đón trẻ

- Giáo viên tổ chức các hoạt động tạo hình như

+ trẻ vẽ vào góc tạo hình góc " Bé tập làm họa sĩ" để hoàn thành nốt sản phẩm của mình đang làm dở ngày hôm qua

- Trò chuyện với trẻ về ý định trẻ sẽ làm gì trong goác tạo hình khi thấy bé đăng ký chơi trong góc

+ Giới thiệu cho trẻ một nguyên vật liệu mới mà giáo viên đẻ trong góc tạo hình.

+ Trò chuyện với trẻ , khen ngợi và bày tỏ thái độ vui mừng khi thấy trẻ cùng cha mẹ mang những phế liệu trong gia đình đến làm học liệu trong giờ tạo hình hoặc góc chơi tại hình.

- Cho trẻ chơi một số trò chơi để phát triển cơ nhỏ.

+ Trò chuyện và bổ sung nhận thức về thế giới xung quanh trẻ có thêm hiểu biết về đối tượng tạo hình hôm nay có liên quan.

* Hoạt động học

Ngoài hoạt động học có nội dung chính là dạy tạo hình cho trẻ với trọng tâm là rèn kỹ năng thì các hoạt động khác : nhằm phát triển các lĩnh vực trọng tâm ( ngôn ngữ , vận động , nhận thức, và tình cảm quan hệ xã hội ) như hoạt động khám phá khoa học, hoạt động phát triển vận động , hoạt động âm nhạc, ....cũng lồng ghép thích hợp hoạt động tạo hình rất nhiều và đem lại hiệu quả.

-Hoạt động khám phá : Có thể tổ chức các hoạt động như : Khám phá sự chuyển màu khi sử dụng các lượng nước khác nhau hoặc sự chuyển màu khi pha các màu nước với nhau : cho trẻ thổi màu tạo thành những hình ảnh bất kỳ để thấy được tác dụng của gió ( gió mạnh thì màu sẽ chuyển di chuyển như thế nào , gió thổi nhẹ thì màu sẽ di chuyển như thế nào ?....) tổ chức cho trẻ dán trang trí lên một đồ dùng sau khi trò chuyện tìm hiểu về đồ vật đó trong phần ôn luyện củng cố ; làm những bài tập toán tô màu các nhóm có số lượng cho trước ; cắt dán 9 đối tượng thành 2 phần với nhiều cách khác nhau.

- Hoạt động giáo dục âm nhạc : Tổ chức cho trẻ nhìn tranh , trang trí những chiếc vòng kỳ diệu để chơi trò chơi " ai nhanh nhất" ; trẻ vẽ những bức tranh và giáo viên sẽ lực chọn những bức tranh phù hợp đó để chơi trò chơi ( đoán tên bài hát) trẻ làm những chiếc đèn tín hiệu giao thông để chơi trò chơi " đèn tín hiệu"...

- Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học : Tổ chức cho trẻ cách dán các nhân vật có trong tác phẩm văn học và dán, xếp hình tạo thành tranmh minh họa nội dung truyện hoặc nội dung bài thơ ; tổ chức cho trẻ tô màu trong truyện, tranh minh họa bài thơ; tổ chức cho trẻ cắt dán bổ sung chữ còn thiếu trong từ ; cắt dán các đoạn báo có chứa chữ cái a ,ă , â ; đồ chơi cho trước, tô tranh các loại quả có chứa chữ cái o , ô , ơ ...

Hoạt động phát triển vận động : Cho trẻ thực hiện các thao tác : buộc dây giầy , vo giấy , xé giấy ... các thao tác này phát triển cơ nhỏ giúp trẻ thực hiện các thao tác tốt hơn : tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi với các sản phẩm mà trẻ tạo ra : phi máy bay giấy ( dạy như vận động cơ bản : ném xa ); trang trí vòng , gậy thể dục ....

Lưu ý : Hoạt động tạo hình được lồng ghép tích hợp trong tất cả các hoạt động học khác và mang lại hiệu quả tốt, bổ trợ hữu hiệu trong các hoạt động học trọng tâm , làm thay đổi và tạo cho hình thức tổ chức hoạt động học thêm phong phú và hấp dẫn hơn . Tuy nhiên , giáo viên không nên lạm dụng điều này . Các hoạt động tạo hình lồng ghép trong các hoạt động học khác cần nhẹ nhàng , phù hợp , không mang tính gượng ép , khiên cưỡng hoặc quá dài thời gian cho nội dung tạo hình , làm loãng nội dung trọng taam hoạt động học.

*Hoạt động học ngoài trời

Hoạt động ngòai trời là hoạt động bổ trợ cho hoạt động tạo hình rất tốt và hiệu quả . Bởi vì , khi giáo viên tổ chức hoạt động ngoài trời thì các hoạt động ngày càng phong phú hơn , đa dạng hơn và phát triển. Rất nhiều hoạt động tạo hình dduowjc thực hiện trong khoảng thời gian này: cùng trẻ tham quan một di tich gaafdn địa phương để trẻ thấy ấn tượng về một điều gì đó tại cơ sở. Sau đó vẽ lại dựa trên trí nhớ và cảm xúc của trẻ sau khi tham quan ; tổ chức cho trẻ bằng phấn trên sân , không nhất thiết phgair vẽ trên giấy hay bảng , trẻ có thể vẽ phấn trên sân gạch. Nếu không có phấn thì thay thế phấn bằng viên than củi ( đối với những đơn vị khó khăn về vật chất mà không mua dduwojc phấn trắng hoặc phấn màu ), cho trẻ gấp quạt , gấp máy bay , gấp ví đựng tiền đẻ chơi trong góc ; nhặt lá vàng trên sân đẻ xếp dấn hình chú thỏ ....

* Hoạt động ở góc

Góc tạo hình thực sự cần thiết cho hoạt động vui chơi. Hầu như góc tạo hình không có chủ đề nào là không có . Ở góc này trẻ thực sự khám phá, trải nghiệm. Giáo viên tổ chức rất nhiều hoạt động cho góc này từ in ấn , đồ hình , làm đồ dùng , đồ chơi ' làm album , tạo tranh bằng nhiều chất liệu , làm những bài làm thêm trong vở tạo hình ; làm thêm xúc xích trang trí lớp ...

Hoạt động góc có thể coi là mảnh đất màu mỡ để trẻ được rèn luyện các kỹ năng cũng như phát huy tính sáng tạo của trẻ cao nhất . Ở góc tạo hình , giáo viên luôn để các học liệu ở dạng mở . Những học liệu này cần có dạng : phế liệu, sản phẩm tạo hình đang thiếu 1 – 2 chi tiết nào đó là những học liệu có sẵn trong thiên nhiên , môi trường xã hội . Những học liệu này càng đa dạng , càng phong phú thì càng tốt

* Hoạt động ăn ngủ

Trong hoạt động này , giáo viên đôi khi thấy khó lồng ghép , tích hợp nội dung tạo hình . Tuy nhiên , giáo viên nắm chắc các kỹ năng cần rèn cho trẻ thì việc lồng ghép , tích hợp nội dung tạo hình sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Ví dụ : Ngày hôm sau giáo viên sẽ tổ chức hoạt động " nặn chùm quả" thì ngày hôm đó giáo viên sẽ có thể tổ chức cho trẻ chơi mô phỏng động tác xoay vòng trên không giống cô trước khi ăn cơm hoặc trước khi ngủ , giống như một trò chơi chuyển tiếp giữa hai hoạt động . Khi chơi trò chơi này , giáo viên cho trẻ cùng làm quy trình nặn chùm nho : lăn dọc -> chia đất -> xoay tròn -> đính cuống . Chính trò chơi này sẽ làm cho hoạt động nặn chùm quả ngày hôm sau đạt hiệu quả hơn nhiều vì trẻ rất hứng thú với trò chơi ghi nhớ hình tự nặn quả lâu hơn . Đặc biệt là trẻ tự tin khi thực hiện các thao tác để nặn được chùm quả.

* Hoạt động chiều

Trong hoạt động này , giáo viên cho trẻ nghỉ ốm , nghỉ nhiều làm bù bài tập hoặc cho trẻ làm thêm bài tập tạo hình theo ý thích của trẻ . Việc rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ cũng thể hiện trong hoạt động này rất nhiều , những kỹ năng còn yếu sẽ được tăng cường luyện tập . Đặc biệt giáo viên tổ chức các hoạt dộng cho trẻ làm đồ dùng , dồ chơi tự tạo . Nội dung này đòi hỏi trẻ phải sử dụng nhiều kỹ năng để tạo ra một đồ dùng , đồ chơi và tạo cơ hội cho trẻ làm quen và sử dụng với nhiều loại nguyên vật liệu sử dụng trong hoạt động tạo hình.

Một nội dung tạo hình cũng cũng thực hiện rất hiệu quả trong hoạt động chiều . Đó là làm trước một số công đoạn (bán sản phảm) để phục vụ hoạt động tạo hình ngày hôm sau.

Ví dụ : Ngày hôm sau , giáo viên tổ chức hoạt động " làm anlbum về một số con vật" và hoạt động ngoài trời . Giáo viên có thể cho trẻ sưu tầm ảnh các con vật từ trước . Chiều hôm trước, giáo viên cho trẻ cắt hình các con vật để ngày hôm sau phân loại và dán vào album...

* Hoạt động trả trẻ

Giáo viên trao đổi với phụ huynh về kết quả học tập của trẻ . Qua đó khích lệ trẻ hoạt động và ham thích tạo ra sản phẩm . Giáo dục và thổi vào trẻ lòng tự hào về sản phẩm do mình và các bạn làm ra . Khi người thân của trẻ tới đón , trẻ tự giới thiệu sản phẩm của mình , của bạn , trẻ được phát triển ngôn ngữ , rèn luyện tố chất thuyết trình qua việc giới thiệu với cha mẹ về cảm xúc của mình . Trẻ thấy yêu cái đẹp và ham thích tạo ra cái đẹp là nhờ hoạt động này rất là nhiều.

* Hoạt động tham quan , dã ngoại

Giáo viên tổ chức một số hoạt động như : nhặt lá khô trên san trường , tìm những viên sỏi có dạng tròn để chơi trò ô ăn quan , dạy trẻ gấp máy bay và cho trẻ chơi với chiếc máy bay trên sân trường sẽ làm cho trẻ thấy hứng thú hơn , hâp dẫn hơn .

Giáo viên sử dụng cây cối xung quanh trường hoặc gần khu vực của trường để làm giàu hình ảnh thật , sống động cho trẻ trước khi tổ chức một hoạt độntg học.

Tổ chức các hoạt động học tại môi trường thiên nhiên có sẵn như : vẽ vườn cây tại khu vườn của trường hoặc cây xanh ở công viên ...

Tương tự như vậy , ở các hoạt động khác trong ngày , hoạt động tạo hình hiện hữu trong tất cả các hoạt động trong một ngày của trẻ như hoạt động theo ý thích của trẻ , hoạt động tham quan ...

4) Cách khai thác các nguồn nguyên vật liệu sử dụng trong hoạt động tạo hình

* Những lưu ý khi chuẩn bị nguyên vật liệu cho hoạt độngt tạo hình

+ Nguyên vật liệu phải thật đơn giản ( rẻ tiền , dễ tìm , an toàn có ở địa phương như : thùng các tông xốp , đĩa video cũ , giấy báo có trang bìa quảng cáo ...)

+ Nguyên vật liệu dễ thực hiện ( cô và cháu có thể cùng làm )

Ví dụ 1 : Dùng đĩa vi deo cũ cắt hình rẻ quạt , hình thoi , trang trí giấy decan , cho trẻ xếp hình con cá hoặc dùng bình nhựa làm ra một số đồ dùng trong gia đình như : nồi cơm điện , đồ uốn tóc hoặc dùng con ốc gạo xếp hình ngôi nhà , xếp thành chữ cái ; giấy bìa báo vò thành từng thành nắm nhỏ đắp núi, làm cây , alfm lá... ; từ những vải vụn làm thành những con rối cho trẻ chơi đóng kịch , may quần áo...

+ Cuối cùng nguyên vật liệu phải được sử dụng thật hiệu quả ( sử sdujng xuyên suốt được qua nhiều hoạt động khác nhau )

Xắp xếp các nguyên vật liệu theo nguyên tắc nhỏ : nghĩa là các nguyên vật liệu được xắp xếp gọn gàng . Trẻ dễ nhìn thấy , dễ lấy và đa dạng về nguyên vật liệu để trẻ sử dụng ngay khi có nhu cầu

* Những nguyên vật liệu cần thiết cho hoạt động tạo hình

+ Vẽ bằng bột màu : thuốc vẽ nhiều màu ( thuốc nước hoặc bột màu an toàn ) , giấy khổ rộng , giá vẽ hai bàn, khay đựng bột màu , bút lông cán dài.

+ Vữ bằng bút chì : giấy A4 hoặc giấy vẽ , bút chì màu các loại , bút chì mềm , bút sáp , phấn , bảng , khăn lau .

+ Vẽ bằng ngón tay : Bàn mica , giấy , thuốc màu , chậu nước khăn lau

+ In : các con dấu ( bằng cao su , nhựa mềm , khoai , mút , gỗ ), giấy , thuốc vẽ nhiều màu

+ Cắt dán : Kéo , hồ giấy màu , bìa , hộp , vải vụn , vật liệu thiên nhiên ( lá cây , vỏ ốc hến , rơm , các loại hạt , đồ cắt )

+ Đất sét : Đất nặn , đàn mica , bát nước , khăn lau

*Sử dụng các học liệu , phế liệu dạy trẻ làm đồ chơi

Như chúng ta đã biết về sản phẩm của hoạt động tạo hình là một sản phẩm đặc biệt . Trong sản phẩm đó chứa đựng tâm hồn , cảm hứng của người tạo ra nó , nó còn là ngôn ngữ riêng để biểu đạt tình cảm người sáng tạo ra

Giáo viên cần hiểu rằng phương pháp giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạo nghệ thuật ở trẻ. Giáo viên cần tận dụng các học liệu có sẵn để giúp trẻ đạt được mục đích . Trong giờ hoạt động ngoài trời giáo viên cho trẻ nhặt các lá ở trên sân trường , cô chuẩn bị một ít lá xanh các loại để vào giờ hoạt động tạo hình hoặc hoạt động góc hướng dẫn cho trẻ làm .

Trong lớp giáo viên tạo ra các mảng có tiêu đề : Bộ sưu tập của bé ở đây mỗi trẻ có ký kiệu riêng ( như ca cốc ), mỗi ký kiệu đó có đính nhựa trong để gài sản phẩm . Đến mỗi chủ điểm giáo viên gợi ý và phát động thi đua giữa các bé sưu tầm và cắt các hình ảnh về chủ điểm . Cô giáo sẽ lấy ra cùng cả lớp để kiểm tra xem ai sưu tàm được nhiều hình ảnh đẹp nhất . Biện pháp này đã giúp trẻ quan sát sự vật xung quanh đẻ sưu tầm hình ảnh đẹp , phù hợp với chủ điểm , do đó cô giáo và trẻ có các tư liệu làm sản phẩm tiếp theo như lựa chọn ảnh làm album về chủ điêm hình thức này trẻ rất thích. Ngoài ra hiện này có các vỏ hộp banh , hộp đựng mĩ phẩm thường có màu sắc rất đẹp lại cứng nên giáo viên có thể tận dụng bằng cách cắt nan giấy để dạy trẻ tập đan nong . Ở đây thông thường vỏ hộp có một mặt màu , một mặt trắng vì vậy khi cho trẻ thực hành cô có thể giúp trẻ chú ý một nan úp xuống còn một nan để mặt trắng lên . Đây là một hoạt động rèn tính kiên trì , tỉ mỉ của trẻ rất tốt. Khi quan sát hoạt động , giáo viên sẽ thấy có trẻ say mê để đan cho được một sản phẩm để khoe cô.

Hay vỏ hạt dưa, giấy vụn , vỏ trấu , cọng rơm cho trẻ cùng trang trí hình ảnh cùng cô làm chủ điểm .

Nói tóm lại để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình thì giáo viên phải làm tốt công tác chuẩn bị , phải chuẩn bị từ tranh ảnh , vật mẫu đến các nguyên vật liệu phù hợp với hoạt động để cho tất cả mọi trẻ đều được tham gia hoạt động . Có như vậy thì giờ hoạt động chung của giáo viên mới đảm bảo , từ đó sẽ được kết quả cao hơn .

* Tạo môi trường trong và ngoài lớp học

Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc , gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình .

Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp , ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí , cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ. TRẻ quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà trẻ không ? Có đẹp hơn nhà trẻ không ?... Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong trẻ . Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ. Vì vậy dựa vào yêu cầu của chua điểm , căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình và đặc điểm tâm lý của trẻ ở độc tuổi 5 – 6 mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ .

Các mảng chính trong lớp như mảng chủ điểm, các tiêu đề của các gọc, để gây ấn tượng cho trẻ giáo viên có thể sưu tầm , thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩh đáng yêu , có màu sắc đẹp , bố cục hợp lý và có tên thật gần gũi với trẻ.

Ví dụ : Mảng chủ điểm thường ở vị trí chính để trẻ dẽ nhìn thấy . Nội dung của mảng chủ đề thường được tổng hợp các hình ảnh về chủ điểm : Có hình ảnh ngôi trường , đu quay , cầu trượt ... có cô giáo cudng bé đi dạo ...

Các góc hoạt động như goác gia đình , trong đó có các hình ảnh mẹ và bé mặc cạp dề nấu cơm , có đồ dùng công cụ chế biến . Hay góc xây dựng đặt tên : Kiến trúc sư tí hon , công trình mơ ước ... có hình ảnh của trẻ hoặc các con vật đang di chuyển các vật liệu di chuyển , đang làm các bác thợ xây với những hình ảnh ngộ nghĩh ở phía trên mảng tường . Còn phía mảng tường giáo viên có thể trang trí bằng nhựa trong hoặc thảm gai , trong đó có các sản phẩm do chính tay trẻ làm để trang trí cho góc đó. Nếu không có các chất liệu trên thì giáo viên dùng ni lông , mặt sau của lịch tường.

Để phát huy tối đa tác dụng của môi trường hoạt động sau khi chuyển chủ đề , giáo viên cần thay dổi nội dung chủ đề mới . Giáo viên cùng trẻ thảo luận và đặt tên cho chủ điểm mới và tên của góc chơi của mình . Nội dung của các góc giáo viên giới thiệu cho trẻ về các sản phẩm bằng các ngôn ngữ nghệ thuật để tích lũy cho trẻ có vốn hiểu biết về nghệ thuật , say mê nghệ thuật . Từ đó kích thích lòng jham muốn tham gia sáng tạo sản phẩm nghệ thuật đê trang trí .

Ví dụ : Ở góc tạo hình :

Giáo viên giới thiệu cho trẻ biết " đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình . Chúng mình hãy cùng chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé , nào ai có ý kiến ? cô gợi ý các tên như sau : họa sĩ nhí , bé khéo tay , bé làm họa sĩ , họa sĩ tí hon ..." Cho trẻ thảo luận và lựa chon nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay hơn cô có thể chọn làm tên góc hoạt động .

Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi : Cô giới thiệu với chúng mình đây là hình ảnh hai bạn gấu đang tập vẽ tranh , bạn thỏ đang nặn ... tranh này do cô tự làm lấy , chúng mình có thấy gì đẹp không ? còn bây là bức tranh vẽ về ngôi nhà mơ ước của bạn tuấn năm trước hopjc ở đây , còn đây là tranh dán hình ngôi nhà của bạn thùy linh , còn đây là con gà con vịt , quả cảm... bây giờ cô muốn mỗi bạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà của chúng mình đẹp hơn nhé . Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm để được trang trí lên từng ngôi nhà nhỏ của chúng mình để cô thay các trang vẽ của bạn cũ , chúng mình có đồng ý không ?.

Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới .

Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình . Giáo viên có thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức , các nguyên vật liệu phù hợp và phong phú về chủng loại.

Ví dụ : Giấy màu , tranh ảnh cũ , màu nước , đất nặn ...

Nguyên vật liệu giáo viên luôn để ở trạng thái mở để trẻ dễ sử dụng khi vào hoạt động . Bên cạnh đó giáo viên chuẩn bị một bức tranh hay sản phẩm tạo hình mà giáo viên đã cung cấp hoặc sắp cung cấp trên hoạt động chung để làm mảng cung cấp kiến thức cho trẻ , thu hút sự chú ý của trẻ trong các giờ đó và trả trẻ, giờ hoạt động góc , kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi, từ đó giúp trẻ củng cố và làm quen kiến thức , giúp trẻ tăng thêm vốn kiến thức , kỹ năng trong giờ hoạt động chung.

Như vậy , với đề tài về hoa khi giáo viên tiến hành cho trẻ thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau sẽ tạo cho trẻ cảm giác thoải mái không gò bó và chán nản , giúp trẻ tích cực hoạt động sâu hơn trong góc chơi , từ đó đối tượng giáo viên định cung cấp hoặc củng cố cho trẻ sẽ dần dần được hình thành trong tâm trí của trẻ , giúp trẻ phát triển khả năng , kỹ năng về tạo hình . Không chỉ có góc tạo hình mới phát huy khả năng tạo hình cho trẻ . Cụ thể :

+ Góc học tập :

Trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho trẻ về toán và môi trường xunbg quanh . thông qua các môn học đó , giáo viên thiết kế lựa chọn các trò chơi , nội dung để củng cố , cung cấp cho trẻ , từ đó giáo viên có thể lồng ghép , rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ , kỹ năng cầm bút và kỹ năng tô màu .

+ Góc sách : Là một góc yên tĩnh nhất , khi vào góc sách trẻ được xem các loại sách , tô vẽ , làm tranh truyện , kể chuyện sáng tạo , cùng cô kể về các đồ dùng liên quan tới chủ đề đang thực hiện .

Ví dụ : Giáo viên hướng dẫn trẻ tô tranh truyện , hướng dẫn cách tô màu cho bức tranh thêm đẹp.

Như vậy , ở mỗi góc chơi , nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một cá nhân tham gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn trẻ tiếp thu chậm hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ, từ đó giúp trẻ phát triển hơn về kỹ năng tạo hình.

Nếu diện tích phòng học chật , giáo viên có thể tận dụng không gian bên ngoài như hiên của phòng học làm nơi trưng bày sản phẩm của trẻ . Giáo viên có thể bố trí mỗi trẻ có một ô để cài sản phẩm để nhận xét, đánh giá của trẻ , để trẻ tự tay cầm ra tay của mình cài vào . Ở đây trẻ được quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn . Trẻ có thể tự so sánh bài tập của ai đẹp hơn , xấu hơn , nếu bài của bé xấu thì bé phải cố lên , lần sau phải làm cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để có bài trang trí trong các góc . Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ .

Ngoài ra giáo viên có thể trang trí xen kẽ trồng cây xanh , sắp xếp đồ dùng đồ chơi cho hợp lý để tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình.

Thông qua hoạt động ngoài trời , trẻ được chơi với lá cây . Giáo viên tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm tạo hình để làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng về tạo hình cho trẻ .

Tóm lại việc tạo môi trường hấp dẫn cho trẻ là một việc rất quan trọng góp phần nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ .

5) Rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ

Thực tế đã chứng minh : Trẻ 5 – 6 tuổi chi giác sự vật hiện tượng bằng tư duy trực quan hành động nên rất cần sự hỗ trợ của giáo viên nên dẫn tới kỹ năng tạo hình của trẻ còn yếu như : kỹ năng sử dụng màu , bố cục tranh và đặc biệt sử dụng nhiều chất liệu , nhiều nguyên vật liệu khác để tạo ra sản phẩm như : màu nước , bút lông , băng dính , keo dán ... Chính vì vậy mà cô giáo cần có biện pháp rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ.

Từ việc tạo môi trường thẩm mĩ xung quanh lớp để gây ấn tượng , kích thích lòng ham muốn ở trẻ tạo ra sản phẩm để được trưng bày trang trí trong lớp . Để phát huy tính tích cực hoạt động và sản phẩm của tre phải đa dạng , phong phú , sáng tạo.

Để giúp trẻ làm được sản phẩm , vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ một số kỹ năng cơ bản tạo hình . Giáo viên nên dạy trẻ một số kỹ năng tạo hình cơ bản sau :

+ Kỹ năng cầm bút tạo ra các đường nét nghệ thuật :

Đây là thao tác tương đối khó khăn đối với trẻ 5 – 6 tuổi , vì vậy khi dạy trẻ cần tiến hành dạy các thao tác tuef dễ đến khó , từ đơn giản tới phức tạp , các hoạt động đó được thực hiện liên tục thực hiện tạo thành kỹ năng.

Ví dụ : Đầu tiên cô giáo cho trẻ cầm bút di màu theo ý thích của trẻ . Sau đó di màu các hình ảnh to rõ nét , ít chi tiết . Khi trẻ cầm bút khá thành thạo cho trẻ tập vẽ nét cơ bản như : Nét vẽ cuộn len , vẽ mưa rơi ( nét xiên , vẽ nét thẳng ,vẽ nét ngang ...) , nâng dần về một nét thành một con vật, một bông hoa hay một đồ vật ...

Khi trẻ đã cầm bút thành thạo , cô giáo hướng dẫn cho trẻ tập vẽ các bức tranh sáng tạo theo ý thích của trẻ . Ở giai đoạn này chưa đòi hỏi trẻ phải tạo được bức tranh hoàn chỉnh mà chỉ yêu cầu trẻ tưởng tượng đặt tên cho bức tranh của mình là được .

+ Cho trẻ làm quen với bút lông , màu nước

Sau khi cho trẻ cầm bút chì vẽ khá thành thạo , giáo viên thực hiện mức độ cao hơn là cho trẻ làm quen với bút lông , màu nước . Ở trẻ 5 – 6 tuổi , việc sử dụng màu nước là rất khó , xong thực tế tiếp xúc với trẻ cho thấy việc sử dụng màu nước khiến trẻ rất hứng thú . Nên tổ chức như sau :

* Bước 1 : Chọn và sử dụng màu không có keo , chỉ dùng màu bột pha nước ( đặc tính của màu này là màu sắc đẹp nhưng dễ rửa , không mất vệ sinh ). Để gây hứng thú cho trẻ hoạt động , cô giáo cho trẻ in bàn tay , bàn chân ( ở chủ điểm bản thân ) . Từ những bàn tayu , bàn chân nhỏ nhắn của bé được in bằng các màu khác nhau đem trang trí lên tường làm bé rất thích thú , luôn đòi cô cho tập làm họa sĩ .

* Bước 2 : Cho trẻ dùng bút lông vẩy màu hoặc phết màu . Yêu cầu kỹ năng trẻ làm : Cầm bút chấm vào màu , gạt nhẹ vào mép hộp đẻ màu không vung vãi lung tung . Sau đó để cách mặt tờ giấy đến bút khoảng cách từ 25 – 30 cm vẩy nhẹ theo ý của trẻ , có thể đan xen các màu bằng các bút khác nhau . Ở kỹ năng này , cô giáo dạy trẻ thói quen dùng bút màu nào màu ấy để tạo bức tranh có màu sắc đẹp.

+ Dạy trẻ kỹ năng nặn , xé , dán :

Đối với trẻ 5 – 6 tuổi , vận động tinh của trẻ phát triển ở mức độ tốt hơn trẻ mẫu giáo bé nhưng vẫn còn hạn chế. vì vậy, cần rèn luyện cho trẻ một số kĩ năng sử dụng đất để tạo ra sản phẩm. ví dụ: dạy trẻ làm các động tác xoay tròn, ấn bẹt, nặn dọc.

Khi xé dán, cô giáo cho trẻ tập xé từ đơn giản đến phức tạp, đó là: xé thẳng, xé vụn, xé lân tay hình tròn,... dạy trẻ kĩ năng phết hồ, đây là kĩ năng khó đối trẻ 5-6 tuổi . vì vậy, khi trẻ dán cô giáo dạy trẻ kĩ năng đặt hình, sắp xếp bố cục trước rồi mới phết hồ ở phía sau của giấy

Làm như vậy trẻ dễ thao tác và hình dung được sản phẩm của mình làm ra nó

Muốn kĩ năng tạo hình ở trẻ được thuần thục thì mỗi giáo viên cần phải thường xuyên rèn luyện cho trẻ các kĩ năng trên

***Đánh giá nội dung mô đun

Nâng cao hoạt động tạo hình cho trẻ và có sự giáo dục đồng bộ giữa gia đình và nhà trường là một việc làm hết sức cần thiết bởi cô giáo cần nhận thấy rằng để giải quyết tất cả mọi khó khăn trong học tập không thể thiếu được vai trò của phụ huynh. Vì vậy ngay từ đầu năm học, phụ huynh nên hiểu thêm về hoạt động tạo hình, các cô giáo cần tổ chức số tiết học mẫu để giúp phụ huynh có nhận thức sâu sắc hơn về hoạt động tạo hình, đồng thời cô giáo thường xuyên gặp gỡ, trao đổi với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng về hoạt động tạo hình trong trường mầm non nói chung và đối với trẻ 5-6 tuổi nói riêng. Hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻ khả năng thẩm mĩ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn.

Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình, giáo viên thường xuyên trao đổi, thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể trò chuyện với trẻ ở tại gia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn, có cảm xúc về đề tài, từ đó sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa đề tài đó.

Ví dụ: với đề tài vẽ hoa mùa xuân theo chủ đề thế giới thực vật, cô giáo hướng dẫn phụ huynh về nhà cho trẻ quan sát và trò chuyện bằng các câu hỏi :

Đây là hoa gì?

Nó có màu gì? cánh hoa như thế nào?... hoa dùng để làm gì?... như vậy với biện pháp trên đã giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của môn học, từ đó giáo viên động viên, khuyến khích mua thêm đồ dùng, giấy bút, vở bé tập tô màu. tìm các hình ảnh sinh động trong sách báo, tạp chí để phụ huynh có thể dạy trẻ. Nặn, tô màu, xé dán, chấm màu trang trí trên các tranh, ảnh, tạo cho trẻ kĩ năng. Nhắc nhở phụ huynh nên động viên, khuyễn khích trẻ kịp thời khi trẻ có sự cố gắng.